Grb_na_List.jpg (32587 bytes)

mpc%20vo%20poz.jpg (12847 bytes)

Grb_na_List.jpg (32587 bytes)

 

LI^EN STAV:

 

Pi{uva: protastavrofor  ILIJA DONEV

 

 

"Tomos" za razdor

 

 

Poslednive meseci vo na{ata javnost aktuelna tema e odlukata t.e. izdadeniot t.n. “tomos” na  soborot na Srpskata Pravoslavna Crkva (SPC) za priznavawe na t.n. Pravoslavna Ohridska Arhiepiskopija (POA) kako avtonomna crkva vo Republika Makedonija, a, sekako, vo ramkite na SPC.

 

Za dobrite poznava~i na odnosite na relacija MPC i SPC zna~eweto i celta na vakvata odluka - "tomos" ne e nikakva enigma pa nitu iznenaduvawe. Odlukata  ne e  crkovna tuku - politi~ka. Celta i namerata na SPC ne e da razvie crkoven `ivot vo Makedonija pa nitu da vospostavi nekakov kanonski red. Naprotiv, nejzinata namera e da go uniшti crkovniot red  sozdaden na makedonska osnova, da napravi haos i kavga meѓu Pravoslavnoto naselenie vo Makedonija, meѓunarodno da ja degradira MPC kako, bo`em, nekanonska Crkva i komunisti~ka tvorba, da ja predizvika Makedonskata dr`ava na ekstremnosti za nejzino meѓunarodno poni`uvawe, a, kako krajna cel,  da ja prinudi na pokor i promena na nejzinoto ime. Toa e  glavnata cel na Gr~kata Pravoslavna Crkva (GPC) i Republika Grcija. Zatoa ќe re~eme: odlukata za davawe "tomos" za priznavawe na t.n. POA e krajno provinciska, hegemonisti~ka, agresivna, provokatorska i duhovno teroristi~ka koja ne korespondira so nitu eden crkoven kanon pa nitu so bilo koja Evangelska norma. So taa odluka SPC  izvrшi teror ne samo vrz MPC kako duhovna i religizna institucija na Makedonskiot pravoslaven narod tuku i vrz makedonskata dr`ava i dr`avnost. Zatoa neka ne se zala`uva nikoj deka dr`avniot vrv na Srbija nema niшto so taa odluka i deka toa e crkoven problem, a ne dr`aven. To~no e deka  Crkvata i dr`avata sekade se odvoeni no koga se raboti za vakov poteg najprvo se bara   blagosloв od dr`avniot vrv. Zatoa izjavite na pretsedatelot Tadiќ, dadeni pri negovata  posledna poseta na Republika Makedonija potoчno vo Ohrid: “nie ne sakame da se meшame vo crkovnite raboti”,  voopшto ne e iskrena i treba da se razbere kako davawe prќutna soglasnost za dejstvuvawata na SPC. Samo naivnite mo`at da poveruvaat vo takvi dvoli~ni izjavi. Zatoa i dr`avnoto rakovodstvo na Republika Makedonija treba da bide krajno vnimatelno i so indignacija  i gnev da gi otfrla takvite izjavi. Simptomati~no e toa шto  toj, navidum, se soglasi da posreduva za reшavawe na sporot pomeѓu dvete Crkvi no ne najde za potrebno so nitu eden zbor da ja osudi postapkata na negovite arhierei!? Nie ne barame Vladata na Srbija da gi zatvara i proteruva “nerazumnite” arhierei tuku javno i jasno da im uka`e deka toa ne e odgovara na “dobrososedkite i prijatelski”, odnosi meѓu dvete dr`avi i dvata pravoslavni narodi, dokolku toa im zna~i neшto!   Zatoa site ovie postapki ne se nikakvo iznenaduvawe nitu za nas, a sekako nitu za  ~lenovite na SAS na MPC.

 

Odnosite pome|u  MPC i SPC  se poveќe od 40 godini  krajno zaladeni i toa ne po naшa vina tuku po vina na golemosrpskiot шovinizam i etnofiletizam. Vsuшnost, tie nikogaш i ne bile dobri. Ne postoi period vo istorijata koga, na duhoven plan, nie sme imale dobri odnosi i sorabotka  so erarhijata na SPC osven  koga vo 1958/1959  Sobrot na SPC  so odluka, broj 6/1959, se otka`a od eparhiite vo Makedonija davajќi im pravo tie da se organiziraat vo zasebna Crkva i koga togaшniot patrijarh German dojde vo Makedonija i  zaedno so bla`enoupokoeniot Arhiepiskop Dositej go hirotonisaa episkopot Kliment za vtor arhierej na MPC. No vednaш potoa, pod ne~ie vlijanie, se napravija piшman i do den denes  zboruvaat niz svetot deka nie ne sme bile vistinski i kanonski  vernici.!? Zatoa, ni pora~uvaat, dokolku sakate da bidete kanonski vernici neophodno e prvo da postanete dobri srbi, a potoa ќe vi se otvori vratata za vlez vo poшirokoto hristijansko semejstvo. Vo sprotivno za vas nema  spasenie. Kakva ironija!?

 

No, za nekoj da bide nekomu ideal ili primer treba, barem za nijansa, da e podobar. Makedonskiot narod otsekogaш bil krajno oddan na svojata Pravoslavna vera i toa mnogu poveќe i  poiskreno i od srpskiot i od gr~kiot narod. Makedonskiot narod nikogo ne ugnetuva pa nitu duhovno terorizira. Makedonskoto sveшtenstvo ne se bavi so trgovija so droga, kako шto toa go pravat nivnite poglavari; ne se bavi so korupcija pa nitu so nekoi drugi gnasni raboti (pedofilstvo) i tn. Vo nitu eden dialekt na makedonskiot govoren jazik ne postoi fraza za pcuewe na Boga ili Majkata Bo`ja kako шto toa go ima kaj srbite! Pa kako mo`e da se “veruva” vo Boga, da Mu se molime i, na krajot, da go pcueme? So koj crkoven kanon e toa propiшano? I vo poslednata vojna MPC ostana dosledna pazejќi na svoeto dostoinstvo  ne otide na frontot da go blagoslovuva oru`jeto za ubivawe na nevini lica, pa maker i od muslimanska veroispoved, kako шto toa go napravi SPC i srpskata dr`ava (Srebrfenica pogubeni 8,000 nevini luge).

 

Od druga strana ako nekoj trebaшe da dade шizma toa trebaшe da go napravi Makedonskiot narod uшte vo dale~nata 1219  godina koga  nivniot Sava Nemawiќ, namesto da pobara samostojnost od Ohrid, kako шto toa go nalagaat kanonite, potkupi samostojnost od Nikeja! [to e toa ako ne naruшuvawe na crkovniot red? I so kakvo pravo nie sme denes obvineti za raboti шto  tie nekanonski gi izvrшija pred nas!?

 

Li~no smetam deka  MPC nema шto da razgovara nitu so SPC nitu so bilo koja Pravoslavna Crkva od toj blok. Duri smetam deka i Ruskata Pravoslavna Crkva (RPC) ja izgubi liderskata pozicija so nedefiniranite izjavi. Pa zarem taa ne go napravi istoto kon Ukrainskata Pravoslavna Crkva (UPC)? Toa шto SPC & nudi nekava “{iroka” avtonomija na MPC e ~ista kopija na odnosite pomeѓu RPC i UPC. Izjavite  vo smisla: MPC e vo  pravo ama i SPC ne greшi,  ne go reшavaat problemot.   Zatoa, smetam, MPC treba da izleze od ovaa stati~na pozicija i da se svrti kon onie Pravoslavni Crkvi i narodi koi se prijatelski  raspolo`eni i da projavi novi inicijativa  na zbli`uvawe.

 

Ne slu~ajno e re~eno: “klin so klin se izbiva”. Kolku i da e neprifatlivo i za nekoi od naшite krugovi sepak, li~no smetam, deka zbli`uvaweto so crnogorskiot pravoslaven narod i pomagaweto na nivnata inicijativa za formirawe samostojna Crkva mnogu ќe ni pomogne. Toa e udar od vnatre.

 

Od obzir kon odnosite so SPC toa be{e premol~o. No dali mo`at da bidat naшite meѓusebni odnosi poloшi otkolku шto se denes? Isto  taka zbli`uvaweto i so drugite nepriznati Pravoslavni Crkvi ќe gi razdvi`i neшtata i ќe gi prinudi “usvitenite” arhierei  na “vode~kite crkvi” poinaku da mislat. Veruvajte deka sozdavaweto na vtor blok Pravoslvani crkvi, iako nepriznati, nema da gi ostavi ramnoduшni nitu niv pa nitu Negovata Svetost Vselenskiot patrijath Vartolomej. Toa шto tie ni “sovetuvaat~: “ne  stapuvajte vo kontakt so nepriznatite crkvi oti vaшeto mesto ne e tamu” e samo  strategija za zaduшuvawe na vistinata za nas, a dobivawe vreme za tie da si gi zavrшat rabotite. Pa neli pred izvesno vreme dvete Crkvi dobivme poraka od Negovata Svetost Patrijarhot na  RPC Aleksij Vtori da ne se odi vo ekstremnosti i da ne se donesuvaat nikavi odluki so namera toj da posreduva vo sporot. Dodeka porakata patuvaшe od Moskva SPC donese odluka za postavuvawe na Zoran Vraniшkovski za egzarh vo Republika Makedonija! Barem jas ne pro~itav nikade deka SPC za toa dobi prekor za neposluшnost. Kone~no treba da svatime oti 40 godini e predolg period na is~ekuvawe nadevajki se  deka, sepak, nekoj vo imeto na nekakvo hristijansko bratoqubie  ќe po~ne da misli poinaku.

 

Tragi~na e i `alna konstatacijata deka Pravoslavieto denes e vo kriza ne poradi verata tuku poradi qubovta. A kakva e taa vera bez qubov? Kakva e toa Pravoslavie ako go mraziш svojot istoveren brat i go ugnetuvaш  samo zaradi toa шto saka da se narekuva poinaku od tebe - MAKEDONEC!?  Ubavo veli Negovo Bla`enstvo G. G. Stefan: "naшiot edinstven grev e шto sakame da se narekuvame Makedonci, odnosno MPC". Pa ako i Zoran Vraniшkovski i  negovata tajfa  ostanea  dosledni Makedonci  ne ќe bea taka шiroko prifateni od ne ednorodnite braќa po vera.

 

No, kako i da e, ostanuva da go odime patot шto go odea naшite pretci i da se bockame od istite trwe od  koi tie stradaa. Nema nikavo somnenie deka Makedonkiot narod ќe opstoi, a i MPC ќe ja so~uvame oti taa e  naшa  i ne ja davame.

 

Odlukata na SPC ќе остане   eden loш spomen na loшite odnosi pomeѓu dvete Crkvi, a, sekako, iako toa ne go sakame i meѓu dvata Pravoslavni narodi.

 

back.gif (1338 bytes)

Makedonska Pravoslavna Crkva